Podstawowe obowiązki pracodawcy z zakresu BHP w perspektywie obowiązującego stanu prawnego oraz propozycji jego zmian w związku z pandemią COVID-19

Wprowadzenie

Zgodnie z art. 24 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: „Praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy.”. Jak stanowi zaś art. 66 ust. 1 polskiej ustawy zasadniczej: „Każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Sposób realizacji tego prawa oraz obowiązki pracodawcy określa ustawa.”. Podstawowym aktem rangi ustawowej, który szczegółowo reguluje powszechną ochronę pracy, jest oczywiście Kodeks pracy (dalej: „k.p.”). Jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest wyrażona w art. 15 k.p. zasada zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy („Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy.”). Jest ona rozwinięta w katalogu podstawowych obowiązków pracodawcy z art. 94 k.p. – jak stanowi pkt 4 tego artykułu, pracodawca jest obowiązany w szczególności zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić systematyczne szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Do problematyki BHP w sposób szczegółowy odnoszą się przepisy Działu dziesiątego Kodeksu pracy zatytułowanego „Bezpieczeństwo i higiena pracy”, zawierają one bowiem uregulowania dotyczące podstawowych obowiązków pracodawcy w zakresie BHP, które są przedmiotem niniejszej analizy. Oprócz omówienia bieżącego stanu prawnego, w opracowaniu będą też poruszone kwestie związane z planowanymi zmianami w zakresie dostępu pracodawców do informacji o zaszczepieniu pracowników i klientów, możliwości działania w przypadku osób niezaszczepionych oraz ewentualnych skutków wejścia w życie tejże nowelizacji.

Czytaj więcej

Zwolnienie dyscyplinarne – przesłanki, procedura oraz konsekwencje dla pracodawcy i pracownika

Wprowadzenie

Ustanie stosunku pracy może nastąpić na wiele sposobów, zarówno w wyniku woli stron (rozwiązanie stosunku pracy), jak i z mocy samego prawa (wygaśnięcie stosunku pracy). Zgodnie z art. 30 § 1 Kodeksu pracy (dalej: „k.p.”): „Umowa o pracę rozwiązuje się:

  1. na mocy porozumienia stron;
  2. przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem);
  3. przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia);
  4. z upływem czasu, na który była zawarta. (…)”.
Czytaj więcej

Postępowanie nakazowe – przyspieszony tryb dochodzenia roszczeń pieniężnych w procesie cywilnym

Wprowadzenie

W ramach prowadzenia działalności gospodarczej wielu przedsiębiorców trafia na nieuczciwych klientów, którzy przez długi okres zalegają z płatnościami, bądź też w ogóle nie wypełniają swoich zobowiązań finansowych. Mimo, iż zdecydowanie bardziej korzystnym dla obu stron jest polubowne rozwiązywanie sporów, czasami dojście do porozumienia wydaje się niemożliwe i koniecznym staje się wystąpienie z roszczeniem na drogę sądową. O ile klasyczny proces cywilny jest wysoce sformalizowany i należy liczyć się długim oczekiwaniem na korzystne orzeczenie, o tyle pewnym remedium jest zgłoszenie do pozwu wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie postępowania nakazowego. Może to zdecydowanie przyspieszyć całą procedurę sądową, a w efekcie – przybliżyć czas na odzyskanie wierzytelności. W niniejszym opracowaniu zostaną przedstawiona podstawy prawne wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz modelowy przebieg tego postępowania.

Czytaj więcej

Odpowiedzialność materialna pracowników (wraz z szablonami pism)

Wprowadzenie

W analizie poświęconej odpowiedzialności porządkowej pracowników (http://okolicebiznesu.pl/odpowiedzialnosc-porzadkowa-pracownikow-wraz-z-szablonami-pism/) zostało zasygnalizowane, iż w ramach odpowiedzialności pracowniczej możemy wyróżnić:

1)  Odpowiedzialność porządkową,

2)  Odpowiedzialność dyscyplinarną,

oraz

3)  Odpowiedzialność materialną.

W niniejszym opracowaniu zostanie omówiona odpowiedzialność materialna pracowników oraz reżim szczególny, obejmujący odpowiedzialność pracownika za mienie powierzone przez pracodawcę (np. sprzęt, z którego korzysta pracownik). W celu praktycznego zastosowania omawianych regulacji zostanie też udostępnionych kilka szablonów pism, które mogą okazać się przydatne z punktu widzenia pracodawcy.

Czytaj więcej

Odpowiedzialność porządkowa pracowników (wraz z szablonami pism)

Wprowadzenie

Na gruncie prawa występują różne reżimy odpowiedzialności za popełnienie czynów sprzecznych z ustawą. Wśród nich można wymienić przede wszystkim odpowiedzialność cywilną, odpowiedzialność administracyjną oraz odpowiedzialność karną (w tym odpowiedzialność wykroczeniową). Szczególnym rodzajem odpowiedzialności na gruncie prawa pracy jest odpowiedzialność pracownicza, która jest swego rodzaju dodatkowym uprawnieniem pracodawcy przyznanym w celu zapewnienia dobrej organizacji pracy oraz bezpieczeństwa zatrudnionych w firmie osób. W ramach odpowiedzialności pracowniczej możemy wyróżnić:

Czytaj więcej

Wypadek przy pracy a praca zdalna

Wprowadzenie

Zmiana organizacji pracy polegająca na coraz częstszym świadczeniu przez pracowników pracy zdalnej spowodowała modyfikację w zakresie odpowiedzialności pracodawcy w wielu obszarach. Miejscem pracy zdalnej jest bowiem zazwyczaj dom lub mieszkanie osoby zatrudnionej, przez co podmiot zatrudniający zwykle nie ma w praktyce możliwości m.in. bieżącej kontroli warunków i higieny pracy czy rzeczywistego czasu pracy. Bardzo skomplikowanym zagadnieniem staje się w tym kontekście zgłaszanie i ustalanie wypadków przy pracy, które mogą przecież wystąpić także w warunkach domowych. W niniejszej analizie zostaną pokrótce omówione pojęcie wypadku przy pracy, procedura jego stwierdzania oraz wpływ pandemicznej rzeczywistości na możliwość i warunki ustalania takich wypadków przy pracy świadczonej poza siedzibą pracodawcy.

Czytaj więcej

Kontrola podatkowa – prawa i obowiązki kontrolowanych, procedury stosowane przez organy i instrumenty ochrony przed zarzutami

Wprowadzenie

Postępowania kontrolne budzą uzasadnione obawy wielu przedsiębiorców, gdyż ewentualne uchybienia wykryte przez organy mogą bardzo negatywnie wpłynąć na finanse czy wizerunek firmy, a w skrajnych przypadkach – na możliwość dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec tego warto znać swoje prawa i obowiązki w ramach danego rodzaju postępowania kontrolnego jeszcze zanim dotknie ono nas bezpośrednio. W tym celu zostały już wcześniej na naszym blogu zaprezentowane analizy dotyczące kilku rodzajów kontroli:

Czytaj więcej

Środki ochrony prawnej podatników (wraz z szablonami pism)

Wprowadzenie

W toku postępowań podatkowych organy administracji publicznej wydają wiele różnorakich rozstrzygnięć, z których duża część ma charakter niekorzystny dla podatników. Nierzadko zdarza się także, że organy te dokonują błędnych ustaleń faktycznych bądź nieprawidłowo interpretują przepisy prawa podatkowego, co skutkuje uchybieniami w dokonywanej wykładni, a w konsekwencji wadliwością wydawanych decyzji i postanowień. W celu weryfikacji legalności takich aktów ustawodawca przewidział szereg środków ochrony prawnej, dzięki którym możliwa jest ich eliminacja z obrotu prawnego i odwrócenie negatywnych dla podatnika konsekwencji podatkowych. W prezentowanym opracowaniu zostaną pokrótce omówione najważniejsze z nich, tj. odwołanie, zażalenie, skarga na interpretację, skarga na decyzję, skarga na postanowienie, skarga na wznowienie postępowania oraz skarga kasacyjna. Zostaną też przedstawione gotowe szablony takich pism, zawierające niezbędne elementy konieczne do ich merytorycznego rozpatrzenia przez organ.

Czytaj więcej

Terminy w prawie podatkowym – sposoby obliczania, uchybienie i przywrócenie terminu

Wprowadzenie

Terminy w prawie mają niebagatelne znaczenie, bowiem od ich prawidłowego obliczenia i zachowania może zależeć uprawnienie do skorzystania z różnego rodzaju świadczeń bądź ulg czy uniknięcie określonej sankcji. Szczególnie widoczne jest to w prawie podatkowym, gdzie niedokonanie przez podatnika danej czynności w ramach ustalonego przez ustawodawcę zakresu czasowego może prowadzić nie tylko do sankcji o charakterze fiskalnym, lecz w skrajnych sytuacjach również do odpowiedzialności karno-skarbowej. W niniejszym opracowaniu zostaną przedstawione rodzaje terminów prawa podatkowego wynikające z Ordynacji podatkowej, sposoby ich obliczania, a także informacja, co można zrobić w przypadku, gdy termin został już przekroczony (wraz z udostępnieniem szablonu pomocnego w tym zakresie pisma).

Czytaj więcej

Ulga na badania i rozwój (B+R) – atrakcyjna forma wsparcia dla innowacyjnych przedsiębiorców (cz. 2)

Wprowadzenie

W pierwszej części opracowania zostały przedstawione ogólne zagadnienia związane z ulgą na badania i rozwój (B+R), będącą bardzo atrakcyjną, lecz wciąż mało popularną formą zmniejszania obciążeń podatkowych polskich przedsiębiorców. Jednym z nich było przedstawienie katalogu standardowych kosztów kwalifikowanych, które obejmujących następujące grupy wydatków:

1)    należności ze stosunku pracy i kontraktów cywilnoprawnych oraz składek ubezpieczeniowych,

2)    nabycia materiałów i surowców,

3)    nabycia niebędącego środkami trwałymi sprzętu specjalistycznego,

4)    ekspertyz, opinii, usług doradczych,

5)    odpłatnego korzystania z aparatury naukowo-badawczej,

6)    nabycia usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej,

7)    uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego,

8)    odpisów amortyzacyjnych od kosztów prac rozwojowych,

9)    odpisów amortyzacyjnych od pozostałych środków trwałych bądź wartości niematerialnych i prawnych (WNiP).

W ramach drugiej części analizy zostaną one pokrótce omówione, z uwzględnieniem praktyki stosowania oraz przykładów stanowisk organów podatkowych.

Czytaj więcej